Często dbamy o włosy tylko „z wierzchu”. Kupujemy drogie szampony, odżywki i maski, kierując się obietnicami producentów lub zapachem produktu. Jednak, aby pielęgnacja była naprawdę skuteczna i – co najważniejsze – zdrowa dla naszych pasm, musimy cofnąć się do podstaw. Kluczem do zrozumienia potrzeb naszej fryzury jest wiedza na temat tego, jak wygląda budowa włosa oraz jaka jest jego mikroskopijna struktura.

Jako trycholodzy, na co dzień spotykamy się z problemami, których źródło leży głęboko w anatomii. Dziś zabierzemy Was w podróż do wnętrza włosa.

Budowa włosa – co kryje się pod skórą, a co widzimy na co dzień?

Włos to nie jest jednolita nitka. To skomplikowany twór naskórka, który anatomicznie możemy podzielić na dwie główne części:

  1. Część żywa (niewidoczna): Znajduje się w skórze właściwej. To tutaj zapada decyzja o tym, czy włos będzie rósł silny, czy słaby.
  2. Część martwa (widoczna): To ta część, którą czeszemy, stylizujemy i obcinamy. Nazywamy ją łodygą włosa.

Zacznijmy od fundamentów, czyli tego, co dzieje się pod ziemią (w skórze).

Korzeń i cebulka włosa – centrum dowodzenia wzrostem

Poniżej powierzchni skóry znajduje się korzeń włosa, osadzony w tzw. mieszku włosowym. To do mieszka uchodzą przewody gruczołów łojowych, które natłuszczają włos.

Najważniejszym elementem korzenia jest cebulka włosa. To jedyna żywa część, która intensywnie się dzieli. W jej dolnej części znajduje się brodawka włosa, bogato ukrwiona i unerwiona. To właśnie brodawka dostarcza cebulce tlen i składniki odżywcze niezbędne do produkcji budulca. Jeśli brodawka ulegnie zniszczeniu, włos obumiera i już nie odrasta.

To dlatego w gabinetach Trychologów AF tak duży nacisk kładziemy na zdrowie skóry głowy i krążenie – bez fundamentów nie ma mowy o zdrowej łodydze.

Szczegółowa struktura włosa

Teraz przejdźmy do tego, co widzimy w lustrze. Choć łodyga jest tkanką martwą (nie boli nas jej obcinanie), jej struktura włosa jest niezwykle misterne. Przekrój poprzeczny łodygi ujawnia trzy koncentryczne warstwy:

1. Rdzeń (Medulla)

To wewnętrzna warstwa, znajdująca się w samym centrum. Co ciekawe, występuje ona głównie we włosach grubych. W cienkich włosach blond rdzeń często jest przerywany lub w ogóle nie występuje. Nie ma on większego wpływu na właściwości fizyczne czy chemiczne włosa.

2. Kora (Cortex)

To najważniejsza warstwa! Stanowi około 80-90% masy włosa. Kora składa się z wrzecionowatych komórek zrogowaciałych (keratynocytaów), które są wypełnione keratyną – głównym białkiem budulcowym włosa.

To właśnie kora odpowiada za:

  • Właściwości mechaniczne: Sprężystość, elastyczność i wytrzymałość na rozciąganie.
  • Kolor: W korze znajdują się ziarna pigmentu (melaniny).
  • Kształt: Wiązania chemiczne wewnątrz kory decydują o tym, czy włosy są proste, falowane czy kręcone.

Gdy mówimy o „głębokiej regeneracji” w trychologii, mamy na myśli właśnie odbudowę ubytków w warstwie kory.

3. Osłonka (Cuticle) – tarcza ochronna

To zewnętrzna warstwa łodygi, składająca się z płaskich, przezroczystych łusek keratynowych, ułożonych dachówkowato (podobnie jak gont na dachu lub łuski karpia). Łuski te skierowane są ku końcowi włosa.

Rola osłonki jest kluczowa dla wyglądu:

  • Ochrona: Chroni korę przed uszkodzeniami mechanicznymi, chemicznymi (np. rozjaśnianiem) i promieniowaniem UV.
  • Połysk i gładkość: Gdy łuski przylegają szczelnie, włosy są gładkie i pięknie odbijają światło. Gdy są rozchylone – włosy stają się matowe, szorstkie i plączą się.
  • Porowatość: Stan rozchylenia łusek definiuje porowatość włosa (niska, średnia, wysoka), co jest fundamentem świadomej pielęgnacji.

Z czego składa się włos?

Skoro znamy już anatomię i strukturę, warto wiedzieć, z jakich cegieł zbudowany jest włos:

  • Keratyna (80-85%): Białko bogate w siarkę, które nadaje włosom siłę.
  • Woda (10-15%): Odpowiada za nawilżenie i elastyczność. Jej utrata prowadzi do łamliwości.
  • Lipidy (3%): Tłuszcze, które spajają łuski osłonki i nadają włosom miękkość.
  • Pigment (melanina): Nadaje kolor.

Struktura i budowa włosa – podsumowanie

Zrozumienie, że budowa włosa to system naczyń połączonych, zmienia podejście do problemów. Jeśli włosy wypadają – problem leży w części żywej (cebulka, brodawka, skóra głowy). Jeśli włosy się łamią, są matowe i szorstkie – problem leży w strukturze łodygi (kora lub osłonka).

Wiedząc, jak wygląda struktura włosa, przestajemy wierzyć w „magiczne” scalanie rozdwojonych końcówek (bo osłonka jest tam trwale uszkodzona) i zaczynamy dobierać produkty, które albo domykają łuski (emolienty), albo uzupełniają braki w korze (proteiny). Pamiętajcie: piękne włosy to zdrowe włosy – od cebulki aż po same końce.

Może Cię również zainteresować: Peeling skóry głowy

Masz problem z kondycją swoich włosów? Nie wiesz, czy Twoja pielęgnacja jest odpowiednia dla ich struktury? Zapraszamy na konsultację do gabinetu Trycholodzy AF! Pomożemy Ci zdiagnozować problem u źródła.